SAE ( Society of Automotive Engineers ) is het internationale instituut dat de norm voor de motorolie-viscositeit heeft vastgelegd. Onder de viscositeit van een olie wordt verstaan de dikte van die olie.
Olie met een hoge viscositeit is "dikke" olie. Deze olie is geschikt voor:
hoge belasting bij lage toeren;
hoge temperaturen;
verminderen van lekkage door keerringen, klepgeleiders en zuigerveren.
Olie met een lage viscositeit is "dunne" olie. Deze is geschikt voor:
hoge toeren, hoge snelheid;
lagere weerstand;
lagere temperaturen.
De viscositeit van motorolie wordt aangegeven in SAE viscositeitklassen. (Bijvoorbeeld 15W40 multigrade, of 30 singlegrade). Deze viscositeitklassen geven alleen de dikte van een olie bij een zekere temperatuur aan, en zeggen niets over de kwaliteit van een olie. De kwaliteit wordt weer aangegeven met API, ACEA of JASO.
Op de meeste olieverpakkingen staat de viscositeitindex van multigrade oliën aangegeven, bijvoorbeeld 15W40. Singlegrade worden voor onze toepassingen nauwelijks meer toegepast en lastig te verkrijgen. Wij zullen ons dan ook beperken tot multigrade oliën.
Op de is een viscositeittabel gegeven. Deze wordt altijd uit een aan viscositeitindexen opgebouwd.
Met de viscositeitindex wordt aangegeven hoe de olie reageert op hoge en lage temperatuur. Hoe groter de viscositeitindex hoe minder de eigenschappen van de olie veranderen onder invloed van temperatuur. Een olie met een grote viscositeitindex verdikt minder bij lage temperatuur en verdunt minder bij hoge temperatuur dan een olie met een lage viscositeitindex.
Een hoge viscositeit en een grote viscositeitindex zijn dus verschillende zaken. Bij de viscositeitindex draait het om de breedte van het bereik en niet om de hoogste waarde. 5W50 olie heeft dus een grotere viscositeitindex dan 20W50. 5W50 behoudt dus over een groter temperatuurgebied zijn eigenschappen dan 20W50. Daarbij is 5W50 een dunnere olie dan 20W50.
Een multigrade olie is een olie met een hoge viscositeitindex die zowel aan de specificaties voor een dunne olie bij lage temperatuur voldoet als aan de specificaties voor een dikke olie bij hoge temperatuur. Multigrade olie heeft dus de eigenschappen van een lage en een hoge viscositeit olie in zich verenigt.
Multigrade olie valt binnen meerdere viscositeitklassen, in tegenstelling tot een singlegrade olie, die één viscositeitwaarde heeft. Multigrade reageert minder sterk op veranderingen in temperatuur dan een singlegrade olie. Multigrade olie heeft dus een grote viscositeitindex.
Bij multigrade olie met viscositeitindex verbeteraars is het belangrijk om de door de voertuig- en oliefabrikant vastgestelde verversingstermijn aan te houden omdat door de veroudering/slijtage van de olie de viscositeit minder kan worden.
Uit bovenstaande valt dan ook wel op te maken dat de viscositeit van een olie zeer afhankelijk is van de temperatuur.
De viscositeit van een motorolie kunt u dan ook als volgt herkennen:
De viscositeit bij een lage temperatuur is te herkennen aan een getal met daarachter de letter W. (De meest gebruikte zijn SAE: 0W, 5W, 10W, 15W, 20W);
De viscositeit bij een hoge temperatuur is te herkennen aan een getal ( De meest gebruikte zijn: SAE: 30, 40, 50);
De waarden gevonden bij een lage en hoge temperatuur worden gecombineerd en op de verpakking gezet. U krijgt dan combinaties als: SAE: 5W30, 10W40, 15W40, 20W50.