Wat ik na lange tijd onderzoeken en testen weet zal ik hier neer tiepen, mocht ik er ergens naast zitten laat maar weten.
Hier zie je het hart van het koelsysteem, de waterpomp. Duidelijk wordt de werking als je bekijkt hoe de schoepen van de impellor zich een weg door de vloeistof banen en de vloeistof uitslingeren vanuit het hart, om vervolgens in de opening aan de voorkant (in de foto rechts) het blok in gedrukt te worden.
Een plaatje van de impellor zijde van de pomp:
De blauwe pijl geeft hier aan welke weg de vloeistof volgt, aan het begin van de pijl zit normaliter een drieweg slang. De twee aansluitingen die daarop overblijven zit er een van op de plastic pijp, de zgn. "koelgallerij", en de andere zit op het inlaatspruitstuk, waar het de vloeistof aanneemt die via de kortste kringloop (zal deze "kringloop 1" noemen) van het koelsysteem aankomt vanuit de kop, via een zeer kort traject door het inlaatspruitstuk. Deze vloeistof legt dus een totale weg af door het onderblok, waar het over de gehele koppakking door allerlei kleine openingen kan, en slechts één grote opening naast cylinder 4.
Hier zie je al die openingen aangegeven. De pijlen zijn hier even rood gemaakt omdat de vloeistof hier al opgewarmd is.
Hier de grote rechthoekige opening waar de voornaamste flow van vloeistof doorheen gaat.
Het traject via pomp en onderblok nogmaals:
Hier een aantal meer pijlen, waarin de richting van stroming wordt aangegeven van alle aansluitingen op de koelgallerij. De kleine rode pijl die omhoog wijst is een zeer belangrijke kringloop (noem hem even kringloop 3). Deze is cruciaal voor het goed zelfontluchten van de pomp, aangezien dit het hoogste punt is van de hele motor. Deze kringloop gaat via de drieweg koppeling op het gasklephuis door naar de bovenkant van het expansievat. De grotere rode pijl links is ook een kringloop (nummer 2) die met koude motor gelijk al door stroomt. Deze gaat naar de kachelradiateur in het dashboard, en vervolgens terug naar de koelgallerij. Deze kringloop mag worden afgedopt, mits er andere kringlopen in stand worden gehouden. Er moet minstens één kringloop overblijven.
Dus even de kringlopen op een rijtje, waarbij allen beginnen met pomp->onderblok->koppakking openingen. Belangrijk detail is dat de kop dus uiteindelijk drie grote en één kleine uitgang heeft.
De kringlopen:
1. Uitgang kop, de oranje pijlen in de foto's-> inlaat spruitstuk en via drieweg slang weer de pomp in.
Functies:
-voorverwarming inlaatspruitstuk (dit voorkomt uitzet/krimp verschillen tussen inlaat en kop, wat zorgt voor een duurzamere werking van inlaatpakking)
-zorgt voor snelle en gelijkmatige opwarming.
De thermostaat sluit deze circulatie als de motor warm wordt!! Zo wordt meer vloeistof door de radiateur geforceerd.
2. Uitgang kop boven de versnellingsbak. Deze opening zit vlak boven/naast de rechthoekige opening in de kopakking, naast cylinder 4. Deze kringloop heeft relatief grote doorstroming en dat voorkomt eigenlijk voor een groot deel flow door de kop als de thermostaat nog dicht zit.
Functies:
-snellere opwarming motor/kop, immers voorkomt het grotendeels flow door de kop tijdens opwarmen.
-verwarming in de auto
Deze circulatie is altijd open, maar biedt vrij veel weerstand, wanneer de thermostaat opent als de vloeistof heet is gaat zo toch de meeste vloeistof door de radiateur.
3.Uitgang kop inlaatspruitstuk, boven de oranje pijl. Gaat zoals eerder gezegd, via het gasklephuis door naar het expansievaatje.
Functies:
-ontluchten van de pomp en hele motor.
Deze circulatie is altijd open, maar door de zeer kleine diameter beïnvloedt het de andere circulaties nauwelijks.
4. Door de radiateur.
Functies:
Nog niks over vermeld, maar deze is door de radiateur. Zolang de thermostaat nog dicht zit doet deze kringloop niet mee. Zodra deze opent, dan gaat de 'poort' via de voorzijde van de kop, bij cylinder 1 open en gaat alle koude/gekoelde vloeistof van de radiateur mee de koelgallerij-pomp-onderblok-kop in. Bij een wat plakkerig/haperig werkende thermostaat kan deze ineens open schieten en veel te abrupt het hele volume (ijs)koude vloeistof de motor in laten gaan, met allen ellende van dien, de motor/kop kan hier door bijvoorbeeld scheuren! Ook zal zo'n thermostaat de temperatuur niet mooi stabiliseren, want dicht gaat dan vaak net zo schokkerig. Vervang voor een goede thermostaat, met rood koperen kern! Alle thermostaten met messing kern die ik tot dusver heb gehad waren troep! In een pannetje testen ze prima, maar in de motor was het ellende.
Deze circulatie is enkel open als de motor warm is en gaat er afhankelijk van de luchtstroom door de radiateur meer of minder open/dicht om de temperatuur stabiel te houden.
Plaats ook geen 82 graden thermostaat, een C20XE/LET wil op bedrijfstemperatuur kunnen komen! Als er problemen zijn met koeling is de remedie ook nooit een koelere thermostaat te plaatsen, dit zal enkel het oververhitten uitstellen, maar oververhitten zal hij!
Functies kringloop 4 lijken mij verder duidelijk...
Hier even nog wat vloeirichtingen, en hier zitten de voeler en sensor. De voeler is voor de meter op het dash, de sensor voor de ECU/motormanagement.
Opening naar thermostaathuis:
]
Nog even de flow door de motor vanaf de voorzijde gezien:
Inlaat, waarop goed de koppeling op/onder het gasklephuis is te zien, wat dus een tussenstation is voor kringloop 3. Deze is niet strikt noodzakelijk. De slang zou hier vanaf gehaald mogen worden en doorverbonden mogen worden direct naar het expansievaatje.
Nog een plaatje van inlaatspruitstuk:
Hier een modificatie die je veel op achterwielaandrijvers en kitcars ziet, waarvan ik ook in eerste instantie dacht dat het een zeer domme actie is. Toch is dit volkomen geoorloofd als je dus minstens kringloop 1 behoudt, en/of op kringloop 4 geen thermostaat zou plaatsen. Dat laatste zou ik niet echt aanraden, tenzij het een auto is voor op circuit en de radiateur zeer goed berekend is op de gewenste temperatuur, en vooral dus niet te groot. Hier moet de motor dus thermostaatloos goed op warmte komen, maar mag ook niet oververhit raken. Als alternatief kan de thermostaatklep voorzien worden van een gaatje, zodat er toch wat flow is in koude toestand. Mocht je bijv. een 'droog' spruitstuk hebben voor Webers of TB's dan zou je op die manier toch nog de kachel uitgang op de kop kunnen afdoppen, en met geboorde thermostaat gewoon kunnen rijden. De thermostaat zal zich dan nog verder openen als de motor heet wordt, en zo is er toch nog thermostaatfunctie.
Nog een kop doorsnee, en een mooie gevlakte kop:
) geen aansluiting opzit.